آتش شود٬ آتش زند...

می نگارد انگار نگارستان

اِجعَل آتش

در نیستان

مِجمَری نه ، مِجمرستان

اِحتسبنا

من نیستان

اِجعل آتش

در نیستان

در بند خود همچنان

بودم که من

آتش بزن

اَحِس الحار

آتش بزن

باطل بوَد

دعوی من

معنیَش نیست

آتش بزن

دردم رسد

افروزدش

بی دردیم

آتش زَنَد

اَشعِل بَلَد

همچون مَنَش

آتش زند

این نیستان

مِجمَر کند

آتش زنَد

اشکی فتَد

سَرِق امان

جای جای جان

اِشتَعِلنا

بوسه بزن

لب را به جان

وَصِلهما

آتش بدان

مِجمَرستان

اِجعَل

مرا در نیستان

پی‌نوشت: نمی‌دانم این شعر از کیست. جایی خواندمش و این‌جا کامل‌اش را پیدا کردم

چرا رای نمی‌دهم؟

- در انتخاباتی شرکت خواهم کرد که "آزاد، سالم، عادلانه و موثر" باشد. شروطی مانند "آزاد و عادلانه" بودن را که مدت‌هاست حذف کرده‌ایم، به انتخابات "سالم" هم که امیدی نیست. "موثر" بودن انتخاب ما هم محل بحث و سوال فراوان دارد.

-  من حداقل سه بار براساس "جو" و "موج" رای داده‌ام. (خاتمی 80، معین 84، موسوی 88) به جز رای آخر، از دیگر آرای‌ام راضی نیستم. (دور دوم سال 84 رای ندادم). از من گذشته است که به صرف موج ایجاد شدن و "امیدهای الکی و واهی" پای صندوق رای بروم.

-  هیچ شکی نیست که پیرامون یک آدم نمی‌توان تنها به "گذشته" او اکتفا کرد - گرچه نمی‌توان و نباید گذشته را فراموش کرد - ولی دلیلی ندارد به کسی رای بدهم که هیچ سنخیتی با اصلاح‌طلبان ندارد، از افتخاراتش این است که سرلشکر فیروزآبادی در فیلم تبلیغاتی او حضور دارد و همین دو سال پیش، هر چه توانسته به موسوی و کروبی و معترضان گفته است. 

- پیش از این گفته بودم که به نظر من تغییر رییس‌جمهور، مانعی در راه سیاست‌های کلان حکومت نیست و نخواهد بود. هیچ نشانه‌ای در دست نیست که آیت‌الله خامنه‌ای، از جاه‌طلبی‌های هسته‌ای خود دست کشیده باشد - اتفاقا برعکس، هر روز با زبان و لحن تندتر آن را مطرح می‌کند -. من به "امید"ی که کمتر از یک درصد احتمال وقوع دارد، رای نخواهم داد.

-  رای دادن، مانند رای نادن، یک کنش سیاسی است. آنان که رای می‌دهند، همانند آنان‌که رای نمی‌دهند، در مقابل این کنش سیاسی خود مسوول‌اند و باید در آینده پاسخ‌گوی عمل خود باشند. نمی‌توان یک‌طرفه تنها از تحریمی‌ها سوال پرسید و آن‌ها را مسوول دانست، ولی خودمان مسوولیتی قبول نکنیم.

-  من دلیلی برای رای دادن به کسی که از سر دادن چند شعار در ستاد انتخاباتی خود هراس دارد، در مقابل یازداشت‌ افراد در ستاد خود واکنشی نشان نمی‌دهد و در نهایت بیانیه صادر می‌کند، ندارم.

-  سیاست‌ورزی، یک کنش نقطه‌ای و لحظه‌ای خاص نیست. انتخابات یعنی زمانی که قرار است محصول خود را برداشت کنیم. نمی‌توان دو سال جلوی هر نوع کنشی را به دلیل "تندروی" بگیریم، بعد با شعار "پراگماتیسم"، "رئالیسم"، "نجات ایران" و ... در زمین حاکمیت بازی کنیم.

-  من دلیلی نمی‌بینم رای‌ام را _همان یک رای ارزش‌مند را - به صندوق کسانی بیندازم که مشخص نیست چه بلایی سرش می‌آورند. رای من ممکن است باطل شود، به شکل دیگری خوانده شود و یا اصلا خوانده نشود. کاندیدای مورد نظر، چه راهکاری برای جلوگیری از تضییع رای من دارد؟

-  دلیلی ندارد که دل به "امید واهی" ببندم. این چرخه امید - یاس، تاکنون بارها در این مملکت به وجود آمده و هر بار اوضاع را بدتر از قبل و روی پا ایستادن را سخت‌تر از دفعه قبل می‌کند؛ چرا من باید به تکرارا مجدد این چرخه رای دهم؟

- من به دلیل نگرانی خانواده یا چشمان نگران خواهر و برادر یا شور و شوق دوست رای نمی‌دهم. رای دادن این‌گونه، همان پوپولیسم است. اتفاقا من چون نگران ایران هستم، چون نکران جنگ و تحریم بیشتر هستم، معتقدم نباید رای داد و در زمین حکومت بازی کرد.

-  من برای دادن به یک کاندیدا و حضور در یک بازی سیاسی، پرنسیب‌هایی برای خودم قائل‌ام. نمی‌توان همه‌ی اصول و عقاید را زیرپا گذاشت و بعد این کار را با "رئال پولتیک" توجیه کرد. هر فرد و گروهی برای "کنش سیاسی" باید به حداقلی از "اصول و پرنسیب" معتقد باشد.

-  من مدت‌هاست که گزاره‌ای چون "رای می‌دهم برای نه گفتن به ..." را از ذهن‌ام بیرون کرده‌ام. نمی‌توان برای چند سال کنش سیاسی را محدود به "نه گفتن" کرد. سیاست یعنی ارائه برنامه‌های ایجابی برای جذب رای‌دهندگان. برنامه‌هایی که قرار است واقعی باشند، نه آن‌که از آرزو و خیال نشات گرفته باشند.

-  من نمی‌توانم به تحلیل‌گران و گروه‌های سیاسی اعتماد کنم که در شش ماه گذشته، نوسان زیاد داشته‌اند - تحریم فعال، عدم شرکت، شرکت مشروط تنها با حضور خاتمی، شرکت مشروط تنها با حضور هاشمی‌رفسنحانی، شرکت در انتخابات با حضور روحانی - نمی‌شود تنها در شش ماه، این همه تزلزل و تذبذب فکری را توجیه کرد.

-  من نمی‌توانم به کسانی اعتماد کنم که برای نحات اقتصاد کشور اساسا هیچ‌نوع توانایی برای درگیری با سپاه پاسداران - که بر تمام ابعاد و شئوون اقتصاد کشر جنگ انداخته - در آن‌ها وجود ندارد. نمی‌توان به کسانی رای بدهم که برنامه‌ی اقتصادی‌شان مطابق برنامه‌ی افرادی است که در زمان ریاست‌جمهوری آن‌ها تورم به 49 درصد رسید.

-  کاندیدای من حسن روحانی نیست، هیچ کاندیدای دیگری نیز وجود ندارد که کفِ مفِ کف مطالبات من را نمایندگی کند، در نتیجه رای نمی‌دهم.

پیش از این در همین زمینه نوشته‌ام: چرا تحریم انتخابات؟

هوشم ببر یا قصه‌ی مردی که برای خنده لب داشت، برای گریه هم!

موسیقی که پخش می‌شود، خودم قسمت‌هایی از آن را عوض می‌کنم و می‌خوانم: "می‌دونم، یه روزی، یه جایی، یه جوری، بر می‌گردم | شاید یه شکل بهتر، شاید یه جای باحال‌تر | اما می‌دونم، دوباره، بر می‌گردم! | می‌دونم، یه روزی، یه جایی، یه جوری، بر می‌گردم | شاید یه روز بهتر، شاید یه جا باحال‌تر | اما می‌دونم، دوباره، بر می‌گردم | شاید یه ذره زودتر، شاید یه ذره دیرتر | ولی می‌دونم، بر می‌گردم | شاید یه روز جلوتر، شاید یه روز عقب‌تر | اما می‌دونم، دوباره، بر می‌گردم".

به عکس‌ها و نوشته‌ها و خاطرات و بحث‌هایی نگاه می‌کنم که حداقل برای من یک چیز مشترک دارند و آن هم "غیبت" است. غیبتی که بیشتر از سه سال است رخ داده - سه سال! - و معلوم هم نیست کی تمام شود.

وقتی عکس‌ها را نگاه کنی، اهمیتی ندارد در چه حالی باشی: سرخوشی یا ناراحت، در مراسم ختم شرکت کرده‌ای، دیده‌ای که خبر فوت بستگان را به یکی دیگر از خارج‌نشینان نداده باشند، مواجه با میزان زیادی طعنه باشی، در مهمانی باشی و ... مهم این است که وقتی عکس‌ها را ببینی، غیبت خودت را "ببینی"، می‌فهمی که مدت‌هاست دیگر نیستی. مدت‌هاست که حداکثر یک پروفایل هستی در دنیای مجازی. یک صدا در نرم‌افزارهای ارتباطی و حداکثر تصویری در اسکایپ - که به لطف برادران و سرعتی که برای اینترنت ساخته‌اند، اساسا امکان ندارد -.

بعد در حالتی خودآزارانه بنشینی و همه‌ی خاطرات خوب و بد را مرور کنی و هی فکر کنی و هی همه‌ی خاطرات را از پستو بکشی بیرون و آب و جاروی‌شان کنی و اجازه دهی که کمی راه بروند، روی زخم‌هایت‌‎ات را فشار دهند و تو با دردش حال کنی آن هم وقتی که چند قطره اشک بدون اجازه روی صورت‌ات می‌لغزند - و هزار بار هم گفته باشی که بدون اجازه نیایید بیرون، این نسل جدید هیچ چیز نمی‌فهمند، متاسفانه در غرب امکان تنبیه بدنی هم وجود ندارد - و بعد آرام به دور و برت نگاه کنی که کسی از حامیان حقوق‌بشر نباشد و تحسین کنی که فون‌تریر این جمله را در فیلمش آورده بود: "هرکس به خاطر ظلمی که بهت کرده، مستحقِ مجازاته. اگه ببخشیش، اونو از حقش محروم کردی".

وسط نوشتن هم ببینی که باز چند نفری مشغول بحث با تو بر سر انتخابات و سیاست هستند، بعد دلت می‌خواهد که همه‌شان را یک‌جا جمع کنی، وقتی که آفتاب در حال غروب است، پشت به آن بشینی، سیگاری آتش بزنی و با صدای خسته‌ی فرهاد در کنسرت برف، خیلی آرام بگویی: "جماعت، من دیگه حوصله ندارم که هیچ، امیدم رو هم از خوب و بد بریدم، ولمون کنید آقا". اما آخه الان این جملخ چه ربطی به این متن داشت؟ اونم متنی که اصلا نباید این‌قدر بلند می‌شد؟

فکر می‌کنی که دوری از دوستی، آن‌قدر بد هست که تو را به حرف بیاورد، و دلت بخواهد هی مزخرف بگویی، اما ای کاش بچه‌ها بتوانند لابه‌لای سطور را هم بخوانند. اصلا این همه دوری و سختی تا کی قرار است ادامه داشته باشد؟ و تو تا کی می‌توانی ادامه دهی؟ "هی ونیز٬ درباره اون یارو که از آسمون‌خراش پرت شد پایین چیزی شنیدی؟ موقع سقوط هر طبقه رو که رد می‌کرد٬ برای قوت قلب دادن به خودش می‌گفت: «تا این‌جا که خوب بوده. تا این‌جا که اتفاقی نیفتاده». درست مثل ما، تا این‌جا که خوب بوده٬ ولی آخرش چه جوری تموم می‌شه؟" و هی فکر کنی که اصلا تمام نمی‌شود و تو قرار است در همین خاک غربت بمیری و دوستان و خانواده و رفقایت هم در ایران بمیرند و معلوم نیست که تو اصلا کی متوجه شوی و حتی نمی‌دانی که باید سر بر شانه چه کسی بذاری که برای‌شان گریه کنی؟

و بعد هول بَرَت دارد که جدی قرار است این‌جا بمیرم؟ و فکر کنی که احتمالا یکی از دلایل این همه شیون ایرانی‌ها در مراسم عزداری احتمالا از سر خودخواهی است؛ برای این‌که بقیه هم درمراسم خودش این کار را بکنند تا لااقل در زندگی که نشد کاری بکند، حداقل افراد دیگری باشند که به جای او از مهتابی به کوچه تاریک خم شوند و عربده بزنند که آه، ما حرام شدیم، گرچه در غیر این صورت هم پخی نبودیم!

و اصلا چرا تو باید در غرب باشی و دوستان‌ات در خانه و هی عکس بگذارند و تحلیل کنند و فعالیت کنند؟ و نکند که اصلا همه‌ی دنیا جمع شده‌اند که تو را عذاب بدهند؟ بعد فکر کنی این روزها دوست و دشمن همه در نقش فرتشگان عذاب هستند، تازه بگذریم از این‌که مرز دوست و دشمن معلوم نیست و یهو فردی که تصور می‌کردی با تو دوست است و اتفاقا سال‌هاست که طنز می‌نویسد و از عشاق اسب تروا هم هست، چنان حرف‌هایی پشت سرت بزند که بمانی رابطه خروس و حضرت عباس چه بوده؟ و می‌مانی که قدیمی‌ها چقدر خوشبخت بوده‌اند که مدام "از حال آن‌ها خواسته" می‌شده و آن‌ها هم با یک کلمه، جوابی می‌دادند که به اندازه یه کتاب ناله و گله و شکایت داشت.

و ما ادراک ما غربت اصلا؟ ما به این فهم مشترک رسیده‌ایم که من از مضرات غربت بگویم و بقیه هم از مشکلات ایران. بعد طرف مقابل تند تند سر تکان دهد و بدون این‌که پلک بزند بپرسد: جدی، فرانسه این‌طوریه؟ و من ای کاش این قدرت را داشتم که دست‌اش را می‌گرفتم و می‌بردم داخل خودم تا همه‌ی زمین‌های سوخته را ببیند، همه‌ی جنازه‌هایی که این و آن‌ور مانده و در حالی که از او می‌پرسم: "می‌دونی لشکر بره و فرد هم برنگرده، یعنی چی؟" با تعجب به من نگاه کند و زیرلب زمزمه کند که این هم از دست رفت، اما کارت یک روان‌شناس خوب را بدهد که با قرص‌های آرام‌بتخش همه‌مان را در این "بی‌در کجایی" که هسیم، درمان کند. وقتی هم که روان‌شناس از او بپرسد که "آخه عزیز من، از کجا می‌دونی این آدم مریضه؟" همین متن را جلویش بگذارد و بگوید "اگه این سالمه، پس دیگه مریض نداریم که!" و جواب بشنود که "داداش، افراد غمگین حافظه بهتری دارند"!

 ولی حالا اصلا چه کسی می‌فهمد که حال من چطور است؟ و جقدر دلم می‌خواد باز پای بساط عرق‌خوری خودمان در ایران، یکی بگوید "حالت رو می‌خرم" و حال من فروشی نباشد، با این‌که خیلی نیاز دارم، اما قرص و محکم بایستم و بگویم "من آرمان‌های‌ام را نمی‌فروشم".

و اصلا خیلی ناگهانی تصمیم بگیری که دیگر زر مفت نزنی و بگویی بس است. همه‌ی این‌ها برای این بود که بگویی دل‌ات تنگ است و اصلا به دیگران چه ارتباطی دارد؟

بدبختی این است که آهنگ در گوشم همچنان می‌خواند و من هی متن آن را عوض می‌کنم: "می‌دونم، یه روزی، یه جایی، یه جوری، بر می‌گردم | شاید یه شکل بهتر، شاید یه جای باحال‌تر | اما می‌دونم، دوباره، بر می‌گردم! | می‌دونم، یه روزی، یه جایی، یه جوری، بر می‌گردم | شاید یه روز بهتر، شاید یه جا باحال‌تر | اما می‌دونم، دوباره، بر می‌گردم | شاید یه ذره زودتر، شاید یه ذره دیرتر | ولی می‌دونم، بر می‌گردم | شاید یه روز جلوتر، شاید یه روز عقب‌تر | اما می‌دونم، دوباره، بر می‌گردم" و فکر می‌کنم که شاید بهتر باشد کلا آهنگ را عوض کنم، والا باز باید بنویسم!

پس تا دیداری دیگر درود و دوصد بدرود!

پی‌نوشت: موسیقی اشاره شده در متن، برگرفته از آهنگ "یه روزی، یه جایی، یه جوری" از گروه "بی بند" است که در این آدرس می‎توانید گوش کنید.